Berkenmultiplex bestaat uit veel lagen.

Gap in Berken multiplex

Een gap is een onderbreking van een tussenlaag in fineer. In standaard kwaliteit fineer is dat niet zo'n probleem zolang het maar niet in de tweede of derde laag zit, want dan zou het kunnen doortekenen in het dekfineer.
In garantiemultiplexplaten zijn gaps niet toegestaan. Want een gap zou een waterkanaal kunnen zijn.

Overlap in Grenen multiplex

Als twee fineer binnenlagen dubbel liggen spreekt men over een overlap. In eenvoudig constructie multiplex is dat niet zo'n probleem, door de hoge persdruk wordt de plaat toch wel min of meer vlak. Omdat een overlap de fineer- en lijmlagen onderbreekt vormt het een zwakke plek in een plaat. Daarom is het niet toegestaan in garantiemultiplex.

Algemeen

De multiplexfabricage was al bij de oude Egyptenaren en Chinezen bekend. Pas eind vorige eeuw is de grootschalige productie van multiplex op gang gekomen in Polen met houtsoorten als elzen en berken. Nadat de technieken beter waren geworden, is men ook naaldhout en tropische houtsoorten gaan gebruiken. Vooral de tropische soorten vormden een verbetering vanwege de grote diameters en lange lengten. Voor de evenwichtige opbouw bestaat een plaat in principe altijd uit een oneven aantal lagen. De buitenste lagen worden dek of buitenfineren genoemd, de tussenliggende binnen of tussenfineren.
Er zijn tegenwoordig ontzettend veel verschillende soorten multiplex in de handel verkrijgbaar in verschillende kwaliteiten. De meeste soorten zijn bovendien in een watervaste en niet-watervaste kwaliteit te koop. Gebruik voor buiten of in natte ruimten altijd een watervaste (WBP) kwaliteit en let er op dat er geen openingen in de randen (gaps) zijn. Dit zijn vaak doorlopende open kanalen die de levensduur van de plaat bekorten.

Okoumémultiplex

Okoumémultiplex is traditioneel een van de meest gebruikte plaatmaterialen in ons land. Dankzij de uniforme structuur heeft het hout een glad oppervlak. Daardoor leent het zich uitstekend voor een goede afwerking zonder verdere voorbewerking. Ook is het een goede basisplaat voor een extra toplaag met een hoge toegevoegde waarde.
In de periode tussen ongeveer 1950 en 1980 bepaalde okoumémultiplex, dat in ons eigen land werd geproduceerd, de plaatmaterialenmarkt. Ondanks de concurrentie daarna van andere plaatmaterialen bleef het een toonaangevende rol vervullen. Ook gingen de fabrieken in ons land zich steeds meer toeleggen op producten met toegevoegde waarde; het okoumémultiplex in standaardafmetingen werd geïmporteerd uit andere productiegebieden. Okoumé mag de koning onder de schilhoutsoorten heten. De grote gemiddelde diameter en de vorm van de stam, gevoegd bij de uitstekende bewerkbaarheid, waarborgen een hoog rendement. Een beperking vormt het beschikbare volume vanwege het relatief kleine groeigebied. Het gevoerde bosbeleid ter plaatse staat echter borg voor continuïteit. Okoumé rondhout heeft zijn eigen kwaliteitssorteringen. Terwijl de meeste houtsoorten drie tot vier verschillende kwaliteiten kennen, heeft okoumé er ongeveer zeven, die bijna allemaal zijn afgestemd op schilfineer.

Terug naar materialen

Merantimultiplex

Tot de bekendste multiplexsoorten behoort ongetwijfeld merantimultiplex. Dit plaatmateriaal heeft een stormachtige ontwikkeling doorgemaakt: zo is het ook verkrijgbaar als betonmultiplex met tweezijdig een donkere kunststof toplaag. Superglad en makkelijk schoon te houden. Het is wel een nadeel dat het moeilijk te schilderen is (geen hechting) kopkanten moeten wel goed afgelakt worden. Voor betonbekistingen en bijvoorbeeld aanhangwagens. Ook zijn er speciaal gecoate garantieplaten voor buitentoepassingen zoals aquagarant en meranti paint.
Vurenmultiplex uit Noord-Europa of Noord-Amerika is een geliefd materiaal voor een veelheid van constructieve toepassingen. Met name voor vloeren en de (pre)fabricage van dak en andere bouwelementen in de houtskeletbouw is het bijzonder geschikt. Als constructiemateriaal scoort het hoge ogen door de goede combinatie van gewicht, sterkte en stabiliteit. Bovendien is de prijs gunstig.

Berkenmultiplex

Berkenmultiplex is het meest veelzijdige plaatmateriaal in zijn soort dat in de handel verkrijgbaar is. Het kenmerkt zich door een grote homogeniteit. Het scala van producten is enorm, uiteenlopend van standaardmultiplex tot speciaal ontwikkelde samenstellingen voor de meest geavanceerde, technische toepassingen.
Berken en elzen zijn de eerste houtsoorten die voor de multiplexproductie op industriële schaal zijn gebruikt (in Polen). Dit eerste multiplex, gelijmd met beenderlijm, was kwetsbaar. Door de komst van betere lijmen en de acceptatie van plaatmateriaal naast massief hout heeft de multiplexindustrie een enorme ontwikkeling doorgemaakt. Toen in de jaren zeventig de concurrentie van houtsoorten als okoumé en meranti en van naaldhoutmultiplex opkwam, heeft met name de Finse multiplexindustrie maatregelen genomen. Innovatie had tot resultaat dat er vele verschillende plaattypen op de markt kwamen. Hierbij zijn vooral de uitstekende eigenschappen van de houtsoort berken uitgebuit, zoals de homogeniteit en stootvastheid.

Fuma of buig-multiplex

In de handel wordt hiervoor vaak de term buigmultiplex gebruikt. Het is opgebouwd uit 3 of 5 lagen fineer die kruiselings zijn aangebracht. De middelste laag is niet dikker is dan 1 mm en is haaks op de buitenste lagen aangebracht. Daardoor is het in één richting zeer buigzaam. De dikte varieert van 3 tot 16 mm. Bij grotere dikten, tot 20 mm worden 5 lagen fineer toegepast. De tussenlaag is gemaakt van koto. De buitenlagen zijn gemaakt van soepel fuma of okoumé.
Vliegtuigmultiplex is een variant op buigmultiplex. Dit multiplex wordt gemaakt van hoogwaardige fineren van Fins berken. De fineren worden kruiselings met elkaar gelijmd. De plaatdikte loopt van 0,4 mm tot 2,0 mm en is opgebouwd uit 3 lagen fineer. Voor de dunste plaat, 0,4 mm worden 0,15 mm dikke fineren gebruikt.
De 2,0 mm dikke plaat bestaat uit vier lagen fineer, waarvan de binnenlagen parallel lopen.